Draai een willekeurige pot crème om en je ziet een rij Latijnse en Engelse termen die op het eerste gezicht weinig zeggen. Toch staat daar precies wat je op je huid smeert. Wie een paar basisregels kent, kan in een halve minuut inschatten of een product doet wat de voorkant belooft, of dat de beloofde wonderstof vooral een marketingverhaal is.

In dit artikel lees je hoe zo’n lijst is opgebouwd, welke ingrediënten je vaak tegenkomt en hoe je onderscheid maakt tussen stoffen die echt iets doen en stoffen die vooral de basis van het product vormen.

De volgorde vertelt veel

In Europa moeten cosmetica hun ingrediënten vermelden volgens de INCI-namen, een internationaal systeem met vaste benamingen. Daardoor staat er bijvoorbeeld aqua in plaats van water en butyrospermum parkii butter in plaats van sheaboter. Dat lijkt omslachtig, maar het betekent dat je overal dezelfde namen tegenkomt.

Belangrijker nog: de ingrediënten staan in aflopende hoeveelheid. Wat bovenaan staat, zit er het meest in. Er is wel één uitzondering: stoffen die minder dan één procent uitmaken, mogen in willekeurige volgorde achteraan staan. Een handige vuistregel is dat alles wat na het conserveermiddel of na parfum komt, meestal in heel kleine hoeveelheden aanwezig is.

Water, oliën en andere basisstoffen

Bij de meeste crèmes staat aqua op de eerste plek. Dat is niet erg: water is de drager waarin andere stoffen worden opgelost. Daarna volgen vaak glycerin, oliën, boters of siliconen zoals dimethicone. Deze stoffen zorgen voor de textuur, houden vocht vast en maken het product smeerbaar.

Je kunt ze zien als vulmiddel, maar dat klinkt negatiever dan het is. Glycerine is bijvoorbeeld een goede vochtvasthouder en paraffinum liquidum (minerale olie) vormt een beschermend laagje op de huid. Ze zijn alleen zelden de reden waarom een crème meer kost of iets bijzonders belooft. Voor een simpele dagcrème kan zo’n basis prima volstaan.

Werkzame stoffen herkennen

De ingrediënten die een specifiek effect hebben, heten vaak actieve of werkzame stoffen. Het helpt om een paar veelgebruikte namen te herkennen, zodat je weet waar je naar zoekt:

Staat zo’n stof helemaal onderaan, na parfum en conserveermiddelen, dan is de hoeveelheid waarschijnlijk te laag om veel verschil te maken. Sommige merken vermelden het percentage op de verpakking, wat het vergelijken makkelijker maakt. Wil je meer achtergrond over specifieke producten en hoe je ze gebruikt, dan vind je op cosmeticaspecialisten.nl uitleg, tips en ervaringen van andere gebruikers.

• Niacinamide: een vorm van vitamine B3, vaak gebruikt tegen roodheid en een onrustige huid.
• Retinol of retinyl palmitate: vormen van vitamine A, bekend uit anti-agingproducten.
• Ascorbic acid: vitamine C, voor een stralendere teint.
• Sodium hyaluronate: hyaluronzuur, dat vocht bindt in de bovenste huidlaag.
• Salicylic acid: een exfoliërend zuur, vaak in producten voor de onzuivere huid.

Conserveermiddelen, emulgatoren en geur

Een product met water heeft een conserveermiddel nodig om schimmels en bacteriën tegen te gaan. Phenoxyethanol is een veelgebruikt voorbeeld. Daarnaast zie je emulgatoren die water en olie bij elkaar houden, zoals cetearyl alcohol. Laat je niet afschrikken door het woord alcohol: dit is een vetalcohol die de huid juist zacht maakt en niet uitdroogt, in tegenstelling tot alcohol denat.

Parfum is één woord op de lijst, maar kan uit tientallen geurstoffen bestaan. Bepaalde geurstoffen die vaker allergische reacties geven, zoals linalool, limonene en citronellol, moeten boven een bepaalde concentratie apart worden vermeld. Heb je een gevoelige huid, dan is dit een goed punt om op te letten.

Voorkant versus achterkant

Op de voorkant van een verpakking staat vaak één opvallend ingrediënt groot vermeld: met arganolie, met vitamine C, met aloë vera. Draai het product om en kijk waar die stof in de lijst staat. Staat de beloofde olie op de laatste regel, dan is het vooral een sfeermaker en geen hoofdbestanddeel.

Ook woorden als natuurlijk, dermatologisch getest of klinisch bewezen zeggen weinig zonder context. De ingrediëntenlijst is het enige deel van de verpakking dat aan strikte regels gebonden is, en daarom de betrouwbaarste informatiebron die je hebt.

Je hoeft geen chemicus te zijn om bewuster te kiezen. Let op wat bovenaan staat, zoek naar de werkzame stof die je wilt hebben en kijk of die niet pas na de geurstoffen verschijnt. Met die paar handgrepen zie je al snel welke crème bij jouw huid past en waar je vooral betaalt voor een mooie verpakking.